Thông Tư 58/2026/TT-BTC: Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Từ 1/7/2026

Thông tư 58/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 25/5/2026, có hiệu lực từ 1/7/2026 và thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC. Điểm cần lưu ý nhất là văn bản áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 1/7/2026, không mặc nhiên áp dụng giữa chừng cho mọi doanh nghiệp ngay trong ngày hiệu lực.

Trả lời nhanh: doanh nghiệp siêu nhỏ cần xác định phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNDN để chọn đúng nhóm sổ. Doanh nghiệp nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế phải lập hai báo cáo: B01-DNSN và B02-DNSN; thời hạn nộp báo cáo năm là 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.

Thông tư 58/2026/TT-BTC quy định gì?

Nghĩa vụ khai và nộp thuế vẫn thực hiện theo pháp luật thuế. Thông tư 58 hướng dẫn cách tổ chức chứng từ, sổ và báo cáo kế toán; không thay cho việc xác định phương pháp tính thuế của doanh nghiệp.

Ai áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ?

• Doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định theo pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự nguyện lựa chọn áp dụng Thông tư 58 nếu thấy phù hợp với nhu cầu quản lý.
• Doanh nghiệp có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng phải áp dụng nhất quán trong năm tài chính; chỉ thay đổi từ đầu năm tài chính tiếp theo.

Nếu doanh nghiệp thay đổi quy mô trong năm và không còn đáp ứng tiêu chí siêu nhỏ, khoản 2 Điều 4 cho phép tiếp tục áp dụng chế độ đang dùng đến hết năm tài chính hiện tại, sau đó chuyển sang chế độ phù hợp từ năm kế tiếp. Có thể tham khảo thêm bài tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, đồng thời đối chiếu quy định hiện hành tại thời điểm xác định quy mô.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc có kế toán trưởng?

Không. Điều 3 Thông tư 58 quy định doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán, thuê dịch vụ làm kế toán hoặc dịch vụ kế toán trưởng theo pháp luật; người phụ trách kế toán được ký thay tại vị trí kế toán trưởng trên chứng từ, sổ và báo cáo.

Hiểu đúng mốc áp dụng từ 1/7/2026

Điều 12 gắn việc áp dụng với ngày bắt đầu năm tài chính. Vì vậy:

• Doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch, bắt đầu ngày 1/1/2026: năm tài chính này bắt đầu trước 1/7/2026; theo cách đọc trực tiếp Điều 12, kỳ đầu tiên áp dụng Thông tư 58 là năm tài chính bắt đầu ngày 1/1/2027.
• Doanh nghiệp có năm tài chính hợp lệ bắt đầu ngày 1/7/2026 hoặc sau đó: áp dụng Thông tư 58 ngay từ năm tài chính đó.
• Doanh nghiệp mới thành lập cần đối chiếu ngày bắt đầu kỳ kế toán đầu tiên và quy định về kỳ kế toán để xác định đúng kỳ áp dụng.

Đây là điểm dễ nhầm giữa “ngày văn bản có hiệu lực” và “năm tài chính bắt đầu áp dụng”. Với kỳ kế toán đặc thù hoặc kỳ đầu tiên ngắn, nên xác nhận thêm với cơ quan có thẩm quyền hoặc đơn vị tư vấn đang phụ trách hồ sơ của doanh nghiệp.

Chọn sổ kế toán theo phương pháp tính thuế

Thông tư 58 chia hệ thống sổ theo tổ hợp phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNDN. Kế toán nên kiểm tra hồ sơ thuế thực tế trước khi mở sổ:

Trong đó, nhóm S2 gồm sổ doanh thu, sổ chi tiết doanh thu – chi phí, sổ chi tiết vật liệu/hàng hóa và sổ chi tiết tiền theo từng trường hợp. Ngoài danh mục bắt buộc, doanh nghiệp mở thêm sổ thanh toán công nợ (S4a), sổ tài sản cố định (S4b), sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác (S4c) và sổ vốn chủ sở hữu (S4d) khi hoạt động thực tế phát sinh và cần quản lý.

Thông tư cũng ban hành các mẫu chứng từ như phiếu thu, phiếu chi, phiếu nhập kho và phiếu xuất kho. Khi triển khai luồng hàng tồn kho, xem thêm cách lập phiếu nhập kho trên phần mềm MISA để tổ chức hồ sơ thực hành; biểu mẫu pháp lý vẫn phải đối chiếu phụ lục Thông tư 58.

Hai báo cáo tài chính và trách nhiệm nộp

1. Báo cáo tình hình tài chính – Mẫu B01-DNSN.
2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh – Mẫu B02-DNSN.

Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế phải lập báo cáo tài chính hằng năm và nộp trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm, trừ khi pháp luật có quy định khác.

Doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu không bắt buộc lập báo cáo tài chính để nộp cơ quan nhà nước, trừ trường hợp pháp luật khác yêu cầu. Nếu tự chọn áp dụng chế độ tại Điều 6 hoặc Điều 8 để phục vụ quản lý, doanh nghiệp vẫn lập báo cáo nhưng lưu tại đơn vị và cung cấp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Thông tư 58 khác Thông tư 132 ở điểm nào?

Đối với doanh nghiệp không thuộc phạm vi siêu nhỏ hoặc lựa chọn chế độ khác, không nên lấy hệ thống sổ của Thông tư 58 để thay thế máy móc. Có thể đối chiếu thêm hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC để phân biệt phạm vi áp dụng.

Checklist chuyển từ Thông tư 132 sang Thông tư 58

1. Xác định kỳ áp dụng: ghi rõ ngày bắt đầu và kết thúc năm tài chính.
2. Kiểm tra tư cách doanh nghiệp siêu nhỏ: đối chiếu tiêu chí quy mô đang có hiệu lực.
3. Chốt phương pháp thuế: xác định phương pháp GTGT và TNDN để chọn đúng trường hợp tại Điều 5–8.
4. Đối chiếu sổ cũ: khóa sổ, kiểm tra tiền, công nợ, thuế, tồn kho, tài sản cố định và vốn chủ sở hữu.
5. Chuyển số dư theo Điều 11: chuyển từng số dư từ tài khoản TT132 sang sổ chi tiết tương ứng; lưu bảng đối chiếu và người kiểm tra.
6. Mở bộ sổ mới: dùng đúng mẫu bắt buộc và bổ sung S4a–S4d theo nghiệp vụ thực tế.
7. Cập nhật quy trình chứng từ: thống nhất người lập, người duyệt, cách lưu hóa đơn/chứng từ điện tử và bản giấy.
8. Lập lịch báo cáo: xác định doanh nghiệp có phải nộp B01/B02 hay chỉ lưu nội bộ, đồng thời đặt mốc 90 ngày nếu thuộc diện nộp.

Không nên chuyển gộp số dư chỉ dựa trên tổng số. Điều 11 yêu cầu đưa tiền, công nợ, thuế GTGT, hàng tồn kho, tài sản cố định, nghĩa vụ thuế và vốn chủ sở hữu vào đúng sổ tương ứng; bảng mapping đầu kỳ là tài liệu kiểm soát quan trọng khi cần truy vết.

Nguồn văn bản chính thức

• Công báo Chính phủ – Thông tư số 58/2026/TT-BTC.
• Cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật Bộ Tài chính và bản PDF chính thức.
• Bộ Tài chính: Quy định mới về chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ.

Bài viết được đối chiếu theo văn bản chính thức, cập nhật ngày 14/7/2026. Doanh nghiệp cần căn cứ hồ sơ thuế, năm tài chính và tình trạng pháp lý cụ thể khi áp dụng.

Câu hỏi thường gặp về Thông tư 58/2026/TT-BTC