Hướng dẫn kế toán hạch toán và phân bổ chi phí mua hàng

Phân bổ chi phí mua hàng là nghiệp vụ quan trọng giúp xác định chính xác giá trị hàng nhập kho. Chi phí này được phân bổ vào từng mặt hàng theo 2 tiêu thức chính: theo giá mua và theo số lượng hàng hóa. Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết cách hạch toán và phân bổ chi phí mua hàng kèm ví dụ minh họa cụ thể, giúp kế toán áp dụng ngay vào thực tế.

Chi phí mua hàng là những chi phí có liên quan trực tiếp đến quá trình mua hàng của doanh nghiệp. Bao gồm chi phí bảo hiểm hàng hóa, tiền thuê kho, chi phí vận chuyển, bốc xếp; thuê bến bãi, bảo quản đưa hàng hóa từ nơi mua về đến kho doanh nghiệp, các khoản hao hụt tự nhiên trong định mức phát sinh trong quá trình thu mua hàng hóa,…

1. Hạch toán chi phí mua hàng liên quan khi mua hàng

Khi phát sinh chi phí mua hàng

Nợ TK 152, 156, 641, 642…     Chi phí mua hàng
Nợ TK 133                                  Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)

Có TK 111, 112, 331…    Tổng giá thanh toán

Khi mua vật tư, hàng hóa, dịch vụ

Nợ TK 152, 156, 641, 642…   Giá mua chưa có thuế GTGT
Nợ TK 133                                Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có)

Có TK 111, 112, 331… Tổng giá thanh toán

Khi doanh nghiệp phát sinh chi phí vận chuyển, bốc dỡ,.. khi mua hàng, kế toán thực hiện hạch toán khoản chi phí này vào giá trị hàng mua khi hàng về nhập kho:

Nợ TK 156/152/155/211

Nợ TK 133

Có TK 111/112/131

2. Cách phân bổ chi phí mua hàng

Khi doanh nghiệp mua hàng có phát sinh chi phí mua hàng (vận chuyển, bốc dỡ cho các mặt hàng đó) thì kế toán cần phân bổ chi phí mua hàng cho từng loại hàng mua và hạch toán chi phí đó vào giá trị hàng mua nhập kho.

Doanh nghiệp phân bổ chi phí mua hàng theo TIÊU THỨC GIÁ MUA như sau.

Cách phân bổ chi phí mua hàng này có giá trị mang tính chính xác cao. Đặc biệt thích hợp trong trường hợp hàng nhập có chênh lệch giá trị lớn, nhưng tính toán phức tạp trong trường hợp số lượng nhập suất lớn.

VÍ DỤ: Công ty TNHH 123 tiến hành mua 2 mặt hàng như sau:

Chi phí vận chuyển để đưa được 2 loại hàng hóa này về tới kho của công ty là 1.500.000 đồng( gía chưa bao gồm 10% VAT).

Công ty thực hiện phân bổ chi phí mua hàng theo tiêu thức trên như sau:

Chi phí vận chuyển tủ lạnh A = 69tr/152tr * 1,5tr = 680.921 đ

Chi phí vận chuyển tủ lạnh B = 1,5tr – 0,680921tr = 819.079 đ

CÁCH HẠCH TOÁN

N156-tủ lạnh A: 69tr + 0,680921tr = 69,680921tr

N156-tủ lạnh B: 83tr + 0,819079tr= 83,819079tr

N133: 15,2 + 0,15 = 15,35tr

C112: 168,85tr

Danh nghiệp phân bổ chi phí mua hàng theo tiêu thức SỐ LƯỢNG HÀNG HÓA MUA như sau.

Phương pháp này tính toán dễ dàng nhưng cho kết quả mang tính chất tương đối vì nó chỉ phụ thuộc vào số lượng hàng nhập. 

Ví dụ: Công ty 123 tiến hành mua 500kg nguyên vật liệu A và 400kg NVL B. Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu A và B là 2 triệu đồng.

Công ty TNHH 123 thực hiện phân bổ chi phí vận chuyển nguyên vật liệu A và B theo số lượng như sau:

Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu A = 500KG/900KG *2tr = 1.111.111đ

Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu B = 2 triệu – 1,111111 = 0,888889 triệu.

Nếu bạn có bất kỳ vướng mắc nào về nghiệp vụ kế toán cần tháo gỡ MỜI BẠN THAM GIA group FB CỘNG ĐỒNG LÀM KẾ TOÁN để giải đáp NGAY LẬP TỨC bởi đội ngũ kế toán trưởng tại: https://www.facebook.com/groups/congdonglamketoan

Câu hỏi thường gặp về phân bổ chi phí mua hàng

1. Khi nào cần phân bổ chi phí mua hàng?

Chi phí mua hàng cần được phân bổ khi doanh nghiệp mua từ 2 loại hàng hóa trở lên trong cùng một lần vận chuyển và có phát sinh chi phí chung như phí vận chuyển, bốc xếp, bảo hiểm hàng hóa. Chi phí này được tính vào giá trị hàng nhập kho của từng loại hàng theo tiêu thức phân bổ.

2. Nên chọn phân bổ theo giá mua hay số lượng?

Phân bổ theo giá mua cho kết quả chính xác hơn, phù hợp khi các mặt hàng có giá trị chênh lệch lớn. Phân bổ theo số lượng tính toán đơn giản hơn nhưng mang tính tương đối, phù hợp khi hàng hóa có giá trị tương đồng. Doanh nghiệp nên chọn tiêu thức phù hợp với đặc thù hàng hóa và yêu cầu quản trị.

3. Chi phí vận chuyển mua hàng có được khấu trừ thuế GTGT không?

Chi phí vận chuyển mua hàng có hóa đơn GTGT hợp lệ thì được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Lưu ý: đối với hóa đơn có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên cần thanh toán qua ngân hàng để đủ điều kiện khấu trừ. Kế toán hạch toán Nợ TK 133 để theo dõi thuế GTGT được khấu trừ tương ứng.

4. Có cần phân bổ chi phí mua hàng khi chỉ mua 1 loại hàng hóa không?

Khi chỉ mua 1 loại hàng hóa, toàn bộ chi phí mua hàng được tính thẳng vào giá trị của loại hàng đó mà không cần phân bổ. Kế toán chỉ cần cộng chi phí vận chuyển, bốc xếp vào giá trị hàng nhập kho và hạch toán tương ứng.

Như vậy trên đây kế toán Việt Hưng đã chỉ ra cho các bạn cách hạch toán và phân bổ chi phí mua hàng theo 2 tiêu thức. Hãy truy cập vào Fanpage chúng tôi để cập nhật những bài viết mới nhất. Chúc các bạn thành công!